Kolorektal Kanser: Önleme Hayat Kurtarır

Kolorektal kanser, dünyada en sık görülen üçüncü kanser türü olup Avrupa'da kansere bağlı ölümlerde ikinci sırada yer almaktadır. Avrupa'da 50 yaş altı bireylerde vaka sayılarında endişe verici bir artış gözlenmektedir. Vakaların çoğunluğu 40-49 yaş aralığında görülürken, en büyük artış 20-29 yaş grubunda kaydedilmiştir.

Avrupa Birliği'nin 2018-2022 epidemiyolojik verilerine göre, hem yeni kolorektal kanser vakalarında (370.000'den 362.000'e) hem de bu hastalığa bağlı ölümlerde (170.000'den 161.000'e) belirgin bir düşüş yaşanmıştır. Bu düşüş, 120 milyondan fazla AB vatandaşını kapsayan ulusal önleme programlarının uygulanmasına bağlanmaktadır.

Ancak Yunanistan'da aynı dönemde kolorektal kanser sıklığı (7.319'dan 7.859'a) ve buna bağlı ölümler (3.430'dan 3.764'e) artmıştır. Bu nedenle 2024 yılında 50-69 yaş arası bireyler için 'Prolamvano' adlı ulusal önleme programı başlatılmıştır. Program, dışkıda gizli kanı (hemoglobin) tespit eden bir test temellidir. Test pozitif çıkarsa kolonoskopi yapılması önerilmektedir.

Programın başlamasından iki yıl sonra, 1 milyondan fazla test ve 38.000'den fazla kolonoskopi gerçekleştirilmiştir. Erken teşhisin önemi büyüktür; kolorektal kanser erken evrede teşhis edildiğinde 5 yıllık sağkalım oranı %90'a ulaşmaktadır. Bu, erken teşhis edilen 100 hastadan 90'ının tanıdan sonraki 5 yıl içinde hayatta kalacağı anlamına gelmektedir.