Alan Greenspan öldü: ABD Merkez Bankası Başkanı'nın Yükselişi ve Düşüşü
Alan Greenspan'ın dudaklarına, yüz ifadesine, hareketlerine uzun yıllar boyunca küresel finans dünyası kilitlenmişti. Mimiklerindeki en ufak bir değişiklik, hatta evrak çantasının kalınlığı bile izleniyor, değerlendiriliyor ve yorumlanıyordu. Greenspan, yaklaşık 20 yıl boyunca ABD Merkez Bankası'nın (Federal Reserve Bank - kısaca Fed) başkanı olarak ABD para politikasını ve dolayısıyla ekonomiyi yönetti. O, 'Mister Dollar', uluslararası finans dünyasının gurusu, dünya ekonomisinin kalp piliydi. Dürüst, dahi ve esprili biri olarak kabul ediliyordu. Greenspan kendisi hakkında, güne banyoda iki saat dosya inceleyerek başladığını ve en yaratıcı olduğu yerin burası olduğunu anlatırdı. İtibarı kusursuzdu. Ancak daha sonra - finansal krizden sonra - bu değişecekti.
Greenspan 1987'de Fed'deki görevine başladığında, girmesi gereken ayak izleri oldukça büyüktü. Kendisinden önce ABD Merkez Bankası başkanı Paul Volcker, yüksek faiz politikasıyla dörtnala giden enflasyonu kontrol altına almıştı. Ancak Greenspan, Volcker'dan aşağı kalmıyordu. Milenyumun başında - Fed'in başına dört yıl daha atandığında - siyasetçiler onu 'dünya tarihinin en büyük merkez bankacısı' olarak övdü. Şaşırtıcı değildi, çünkü onun para politikası liderliğinde ABD ekonomisi tarihinin en uzun refah dönemlerinden birini yaşadı. Greenspan bir kült haline gelmişti. Bir kaş çatması bile yatırımcıların bunun ne anlama geldiğini düşünmesine neden oluyordu. Üstü kapalı ve çoğu zaman tamamen anlaşılmaz konuşmaları da efsaneydi.
Greenspan'ın politikaları, özellikle düşük faiz oranları ve finansal piyasaların deregülasyonu, uzun vadede ekonomik balonlara yol açtı. 2008 küresel finans krizi patlak verdiğinde, Greenspan'ın mirası sorgulanmaya başlandı. Eleştirmenler, onun politikalarının konut balonunu şişirdiğini ve krizi tetiklediğini savundu. Greenspan ise krizin öngörülemez olduğunu ve piyasaların kendi kendini düzelteceğini söyleyerek kendini savundu. Ancak bu açıklamalar, onun 'Oracle' (Kahin) lakabını kaybetmesine engel olamadı.
Alan Greenspan, 22 Haziran 2026'da hayatını kaybetti. Geride, dünya ekonomisini derinden etkileyen karmaşık bir miras bıraktı. Bir yanda uzun süreli ekonomik büyüme ve düşük enflasyon, diğer yanda finansal istikrarsızlık ve kriz. Onun hikayesi, bir merkez bankacısının gücünün ve sınırlarının çarpıcı bir örneği olarak tarihe geçti.